เกมแฟลชออนไลน์ที่สอนวิธีวางแผนรับมือกับภัยธรรมชาติที่สนุกและยากพอที่จะท้าทายต่อมคิดอย่างได้สาระมากทีเดียว

เกมอะไร? 
          Stop Disasters (http://www.stopdisastersgame.org/ คลิกเล่นเกมโดยตรงได้ที่ link นี้) เป็นเกมแฟลชออนไลน์ที่สอนวิธีวางแผนรับมือกับภัยธรรมชาติที่สนุกและยากพอที่จะท้าทายต่อมคิดอย่างได้สาระมากทีเดียว

เล่นยังไง? 
          ใครที่เคยเล่นเกมซิมูเลชั่นสร้างเมืองแบบ SimCity มาก่อนจะเล่น Stop Disasters เป็นภายในไม่กี่นาที ส่วนใครที่ไม่เคยเล่นเกมแนวนี้มาก่อนก็คงใช้เวลานานกว่านั้นเพียงเล็กน้อย เพราะเล่นง่ายมาก แค่เลือกฉากที่อยากเล่น (มี 5 ตัวเลือกตามประเภทของภัยธรรมชาติ ได้แก่ สึนามิ เฮอร์ริเคน อุทกภัย แผ่นดินไหว และไฟป่า) เสร็จแล้วเราก็จะทำตัวเป็น ‘พระเจ้า’ ลอยอยู่เหนือเมืองใดเมืองหนึ่งในโลกจริงที่กำลังจะประสบภัยธรรมชาติ หน้าที่ของเราคือพยายามกำจัดหรือลดขีดความเสียหายให้ต่ำที่สุดเท่าที่จะทำได้ ด้วยการใช้เงิน (ขนาดพระเจ้ายังมีงบประมาณจำกัด เพียง $35,000 เท่านั้น) จัดโครงการต่างๆ ซึ่งก็แตกต่างกันไปตามลักษณะของภัยธรรมชาติในแต่ละฉาก เช่น ในฉากภัยพิบัติสึนามิ เราสามารถสอนประชาชนเรื่องการหนีภัยที่ถูกต้อง สร้างระบบระบายน้ำ ปิดบ่อน้ำบาดาล ปลูกป่าชายเลน ติดตั้งเครื่องตรวจวัดแผ่นดินไหวในทะเล ฯลฯ ส่วนในฉากไฟป่า วิธีป้องกันที่เราเลือกได้มีตั้งแต่การบอกประชาชนให้ย้ายวัสดุที่ติดไฟง่ายให้ห่างจากตัวบ้าน ปลูกต้นไม้ที่อุ้มน้ำสูงกว่าปกติ กวาดใบไม้แห้งในแหล่งที่อยู่อาศัย ฯลฯ นอกจากจะต้องหาวิธีป้องกันภัยธรรมชาติ เรายังต้องตอบสนองความต้องการพื้นฐานของชาวเมืองด้วย เช่น สร้างโรงเรียน โรงพยาบาล โรงแรม และบ้านเรือน ซึ่งเราต้องคิดให้ดีว่าจะสร้างด้วยวัสดุอะไร (ไม้ คอนกรีต อิฐ ฯลฯ) เพราะแต่ละชนิดย่อมมีความทนทานต่อภัยธรรมชาติแต่ละประเภทไม่เท่ากัน

         
             หน้าจอเดียวของ Stop Disasters มีข้อมูลทุกอย่างที่จำเป็นต้องรู้และโครงการที่เลือกทำได้

     สิ่งที่ทำให้ Stop Disasters เป็นเกมท้าทายที่ต้องอาศัยการลองผิดลองถูกหลายครั้งคือ เราจะประสบกับเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝันมากมายระหว่างทาง และเราก็จะเรียนรู้จากเหตุการณ์เหล่านั้นว่าจะทำให้ดีกว่าเดิมได้อย่างไร ทำให้อยากเล่นใหม่มากกว่าหนึ่งครั้งเพื่อทำคะแนนให้ดีกว่าเก่า เกมนี้มีระดับความยาก 3 ระดับให้เลือก แต่ละระดับเพิ่มขนาดของเมืองที่เราต้องปกป้อง

สอนอะไร? 
          Stop Disasters เป็นเกมสนุกที่สอนอะไรๆ มากมายเกี่ยวกับภัยธรรมชาติและวิธีบรรเทาทุกข์ที่พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าใช้ได้ผลในโลกจริง โดยเฉพาะมาตรการง่ายๆ เช่น การซ้อมหนีภัย ให้การศึกษากับประชาชน พิทักษ์แนวคุ้มกันตามธรรมชาติอย่างป่าชายเลนและแนวปะการัง) ซึ่งล้วนไม่ต้องใช้เงินเยอะมากแต่มีประสิทธิผลสูงกว่าวิธีที่ใช้เงินมากกว่า ข้อมูลต่างๆ ที่ใช้ในเกมไว้ใจได้ว่าถูกต้องและครบถ้วน เพราะมาจาก International Strategy for Disaster Reduction ของสหประชาชาติ อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนเสียดายว่าเกมนี้ไม่ให้รายละเอียดเท่าที่ควร เช่น เมื่อภัยธรรมชาติโจมตีเมืองไปแล้ว เกมจะสรุป ‘ผลงาน’ ของเราในรูปข่าวใหญ่ในหน้าหนังสือพิมพ์ โดยไม่แจกแจงความเสียหายในแต่ละโซน และไม่แจกแจงว่าแนวป้องกันต่างๆ ที่เราสร้างนั้นส่งผลมากน้อยเพียงใด นอกจากนี้ การเลื่อนภาพในเกมยังน่ารำคาญไม่น้อย เพราะเลื่อนได้แต่สี่ทิศหลักเท่านั้น ขยับจอตามใจไม่ได้ ต้องอดทนเล่นไปสักพักก่อนจะชิน

สนุกยังไง? 
          ถึงแม้ว่าจะมีข้อบกพร่องและ ‘บั๊ก’ อยู่บ้าง (ครั้งหนึ่งผู้เขียนพบว่าสามารถสร้างบ้านไม้ตรงขอบจอได้หลายหลังโดยไม่ต้องเสียเงิน) Stop Disasters ก็สนุกและท้าทายพอที่จะนำไปใช้สอนทั้งเด็กและผู้ใหญ่ให้ตระหนักถึงความร้ายแรงของภัยธรรมชาติ และมาตรการป้องกันที่จำเป็น ถ้าชาวเมืองเล็กจิ๋วในเกมมีความเคลื่อนไหวมากกว่านี้ (เช่น ถ้าเราเห็นพวกเขาโดนสึนามิพัดหายไปต่อหน้าต่อตาพร้อมเสียงร้องโหยหวน) ‘สาร’ ของเกมนี้ก็คงติดตาติดใจคนเล่นมากกว่านี้ แต่แค่นี้ Stop Disasters ก็เป็นตัวอย่างที่ดีมากของซีเรียสเกมยุคใหม่ที่ช่วย ‘ลับ’ ทักษะด้านการวิเคราะห์และแก้ปัญหาแบบบูรณาการที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21.