ตำราฉบับเริ่มต้นสำหรับมือใหม่หัดทำหนังสั้น
ตอนที่ 1 : อะไรคือ 6 กุญแจสำคัญที่จะช่วยให้คุณทำหนังสั้นสำเร็จ?

    ‘ทำหนังสั้น’...ฟังเหมือนง่าย แต่เรารู้ว่าสำหรับหลายๆ คน มันก็ไม่ได้ง่ายอย่างที่ฝันเพราะสารพัดเหตุผล ดังนั้น เพื่อให้ฝันของคุณในการจะมีหนังสั้นเรื่องแรกในชีวิตซะทีนี้ได้กลายเป็นจริง ‘ฟิ้ว’ จึงขอเสนอบทความชุด ‘มาทำหนังสั้นกันเถอะ’ ให้คุณได้ใช้เป็นคู่มือในการเริ่มต้นง่ายๆ ด้วยตัวคุณเอง!

    เราขอแนะนำ 6 หลักการง่ายๆ สำหรับผู้เริ่มต้น ได้แก่

กุญแจดอกที่ 1 - ลองทำหนังที่ยาวไม่เกิน 5 นาทีก็พอ

    “หือ? 5 นาทีเนี่ยนะ?! จะไปทำอะไรด้ายยยย???” ถ้าคุณไม่เคยทำหนังสั้น หรือไม่ใช่นักดูหนังสั้นขั้นเทพ คำถามนี้ย่อมเกิดขึ้นในใจคุณทันทีเป็นธรรมดา โอ้ว ก็นี่มันทำหนังนะ ไม่ใช่ต้มมาม่า จะได้เสร็จไวขนาดนั้น ห้านาทีเนี่ยทำธุระในส้วมยังไม่ทันเลย นับประสาอะไรกับการทำหนัง!

    ช้าก่อน อย่าเพิ่งด่วนสรุป ...เวลาที่ดูเหมือนแสนสั้นนี้แหละที่คุณสามารถใช้ในการเล่าเรื่องให้คนดูหัวเราะร่า น้ำตาร่วง หรือทั้งยิ้มทั้งร่ำไห้ไปพร้อมๆ กันได้ เวลา 5 นาทีนั้นมากพอสำหรับการสื่อสารในสิ่งที่คุณคิด และที่สำคัญ หนังสั้นๆ แบบเนี้ยแหละที่คนทำหนังมือใหม่จะมีโอกาสปลุกปั้นมันให้สำเร็จได้อย่างไม่ยากเกินไปนัก

กุญแจดอกที่ 2 - เขียนบทให้เสร็จซะตั้งแต่ก่อนถ่าย

    จริงอยู่ที่หลายคนอาจทำหนังสำเร็จด้วยวิธี “ด้นสดๆ – ไร้บทเกะกะ” แต่คุณก็คงเห็นด้วยใช่ไหมว่า หนังส่วนใหญ่ที่ใช้วิธีนี้มักหนีไม่พ้นที่จะมีหน้าตา ‘บ้านๆ’ ราวกับโฮมวิดีโอถ่ายเล่น ยังไม่ต้องพูดถึงสารพัดปัญหาที่ต้องไปนั่งแก้กันปวดตับหน้ากองถ่าย แถมหนังเสร็จออกมาแล้วยังมักไม่ค่อยพาคนทำให้ก้าวหน้าไปไหนสักที นั่นก็เพราะในอันที่เราจะได้หนังซึ่งเข้าถึงคนดูวงกว้างมากขึ้น เป็นที่พูดถึงมากขึ้น และพาเราไปไหนต่อไหนได้ไกลมากขึ้นนั้น สำคัญยิ่งที่เราจะต้องทำให้งานออกมาดูมี ‘หน้าตาเป็นมืออาชีพ’ ซึ่งหมายถึงเราต้องมีการเตรียมตัวที่ดีก่อนถ่าย เพื่อจะได้มีสมาธิจดจ่อแน่วแน่ได้ในระหว่างถ่าย

    สิ่งนี้จะเกิดขึ้นได้ก็เมื่อเรามี ‘บทหนัง’ (script) เพราะมันจะช่วยให้เราสามารถสร้าง ‘ฉาก’ (set) ได้ล่วงหน้า และควบคุมสิ่งต่างๆ ในการถ่ายทำได้ นอกจากนั้น การเขียนบทให้เสร็จก่อนยังทำให้เราสามารถขัดเกลาเรื่องที่เราจะเล่าให้กระชับแหลมคมและสื่อสารกับคนดูได้ตรงกับที่เราต้องการ และท้ายที่สุด บทหนังยังเป็นสัญญาญบ่งบอกทุกๆ คนได้ดีมากว่า เราตั้งใจจริงแค่ไหนในการทำหนังเรื่องนี้

กุญแจดอกที่ 3 - จงยึดตำแหน่งสำคัญไว้เอง

    กองถ่ายหนังสั้นก็คล้ายหนังใหญ่ คือมีตำแหน่งมากมายให้เลือกทำตามความสนใจ คุณอาจอยากเป็นฝ่ายคัดเลือกนักแสดง, หาโลเคชั่น, จัดเสบียงไว้เลี้ยงปากท้องทีมงาน ฯลฯ แต่หากอยากจะแน่ใจว่า หนังของคุณจะสำเร็จเสร็จสิ้นได้จริงๆ ล่ะก็ คุณควรเป็นคนทำตำแหน่งสำคัญหลักๆ ตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่ง (หรือมากกว่าหนึ่ง) ต่อไปนี้ : เขียนบท / กำกับ / โปรดิวซ์ / ตัดต่อ ...เพราะตำแหน่งเหล่านี้ต้องอาศัยการทำงานหนักและใช้ความรับผิดชอบสูง ดังนั้นจึงควรอยู่ในมือของคนที่พร้อมจะทุ่มเทชีวิตจิตใจให้แก่มันมากที่สุด ซึ่งก็คือ ‘คุณ’ นั่นเอง

    แล้วแต่ละตำแหน่งนั่นต้องทำอะไรบ้าง ไว้เราค่อยมาดูกันในบทต่อๆ ไป

กุญแจดอกที่ 4 - ใช้เทคโนโลยีดิจิตอล

    เมื่อไม่กี่ปีมานี้เอง การจะทำให้ภาพในหนังดูเป็นมืออาชีพยังต้องอาศัยกล้องตัวยักษ์ราคามหาโหดและตากล้องผู้เชี่ยวชาญกันอยู่เลย แถมหนังแบบนั้นก็ยังต้องการกระบวนการล้างฟิล์มที่ยุ่งยากแพงลิบ และการตัดต่อที่ต้องใช้เครื่องและวิธีอันแสนละเอียดยิบยากเข็ญ แต่ตอนนี้ ทุกอย่างเปลี่ยนไปแล้ว ไม่ต้องพึ่งพาเทคโนโลยีวุ่นๆ พวกนั้นอีกต่อไป ...ดิจิตอลช่วยให้เราทำหนังเองได้ง่ายจัง!

    เรื่องการใช้กล้อง การถ่าย การตัดต่อ ฯลฯ เราจะมาว่ากันอย่างละเอียดอีกทีในบทหลังๆ ประเด็นหลักของเรา ณ บรรทัดนี้คือการบอกคุณว่า ในอันจะปั้นความฝันให้เป็นจริงนั้น คุณเพียงต้องหากล้องดิจิตอลมาหนึ่งตัวและคอมพิวเตอร์อีกหนึ่งเครื่องที่ลงโปรแกรมสำหรับตัดต่อหนังไว้ โดยมีพื้นที่ความจุในฮาร์ดไดรฟ์พอสมควร ...ได้ยินเช่นนี้ ใครยังไม่มีอะไรอยู่ในมือเลยก็อย่าเพิ่งหนักใจว่าจะไปหาเงินก้อนจากไหนมาซื้อ เพราะยังมีอีกหลายวิธีในการได้อุปกรณ์เหล่านี้มา ไม่ว่าจะเป็นการเช่าหรือขอยืมจากผู้จิตศรัทธาหลากหลายแหล่งก็ตาม ดังนั้น เบื้องต้นเอาเป็นว่าคุณไม่จำต้องเริ่มต้นด้วยความวิตกใด การทำหนังดิจิตอลง่ายดายกว่าที่คุณอาจเคยจินตนาการไว้มาก

กุญแจดอกที่ 5 - ถ่ายหนังให้เสร็จใน 3 วัน

    ความงามของการถ่ายหนังให้เสร็จในเวลาแค่ 3 วันอยู่ตรงไหน คำตอบคือ มันเป็นระยะเวลาที่คุณและทีมงานจะยังรักษาพลังและความสดใหม่เอาไว้ได้ไม่ตกหล่น แม้แต่นักแสดงมือดีที่คิวแน่นเป็นที่สุดก็ยังอาจหาเวลาว่างสัก 3 วันมาเล่นหนังให้คุณได้ ส่วนเพื่อนๆ ของคุณก็จะไม่เห็นว่าเป็นภาระหนักเกินไปกับการมาช่วยถือไมค์บูม, จัดกล่องข้าวผัดมาให้ หรือมาช่วยเล่นเป็นตัวประกอบเล็กๆ น้อยๆ หากเสียเวลาแค่ 3 วัน ขณะที่ตัวคุณเองก็จะสามารถรับมือกับปัญหาและความกดดันทุกรูปแบบได้อย่างสบายๆ ในเวลาเพียง 3 วันนั้น

    และเชื่อเถอะว่า ถ้าคุณมีสมาธิมุ่งมั่นและตั้งอกตั้งใจทำงานตามตารางที่วางไว้ สิ้นสุดวันหยุดยาวครั้งนี้คุณก็จะถ่ายหนังเสร็จหนึ่งเรื่องแน่นอน

กุญแจดอกที่ 6 - สนุกกับการตัดต่อ

    กระบวนการสำคัญหลังจากถ่ายหนังเสร็จแล้วก็คือ การทำโพสต์โปรดักชัน (Post-Production) ซึ่งถือเป็นขั้นที่กำหนดคุณภาพของตัวหนัง การนั่งตัดต่อ (Editing) อาจไม่ฟังดูน่าตื่นเต้นเร้าใจเท่าการไปออกกองถ่าย แต่เชื่อเถิดว่า มันเป็นงานที่สนุกมากเป็นสองเท่าเลยล่ะ เพราะในขั้นตอนนี้นี่เองที่คุณจึงจะเริ่มได้เห็นหนังเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมาต่อหน้าต่อตา และที่สำคัญ ในขั้นนี้คุณจะไม่ต้องปวดหัวกับทีมงานมากมายอีกต่อไป เพราะคุณสามารถตัดต่อปลุกปั้นหนังสั้นทั้งเรื่องได้ด้วยตัวคุณเองกับคอมพิวเตอร์อีกหนึ่งเครื่องเท่านั้น

    การตัดต่อเป็นงานที่สนุก\ แต่พร้อมกันนั้นมันก็อาจกินเวลามหาศาลด้วยในการที่คุณจะรื้อ ยำ ขยำขยี้หนังของคุณให้สวยหรู ฉะนั้นจึงมีโอกาสที่จะเกิดปัญหาว่าคุณเผลอยื้อกระบวนการนี้ออกไปไม่รู้จักจบสิ้น เราจึงขอแนะนำว่า คุณควรต้องกำหนด “เส้นตาย” (Deadline) ให้ชัดเจนเพื่อกระตุ้นให้ตัวเองกระตือรือร้นในการทำหนังให้เสร็จให้ได้

    วิธีหนึ่งที่เวิร์คมากในการกำหนดเส้นตายนี้ ก็คือ ลองเลือกเทศกาลหนังสั้นหรืองานประกวดหนังสั้นอะไรสักงานที่คุณอยากส่งหนังไปร่วม ดูว่าเขากำหนดวันหมดเขตส่งเมื่อไหร่ และจงตัดต่อหนังให้ทันกำหนดนั้น (แต่ควรอยู่ในระยะเวลาสัก 4-6 สัปดาห์หลังจากคุณถ่ายทำเสร็จนะจ๊ะ ไม่ใช่เทศกาลที่หมดเขตอีกหนึ่งปีข้างหน้าโน่น)

    ทั้ง 6 ข้อนี้คือคำแนะนำเบื้องต้นที่เราขอมอบให้ คุณอาจยังไม่สามารถหรือไม่อยากทำตามทุกข้อ แต่ก็ไม่เสียหายอะไรที่จะทดลองใช้มันดู

    เอาล่ะ แล้วบัดนี้ก็ได้ฤกษ์อันดีที่คุณจะเริ่มทำหนังของตัวเองซะที...

    สำหรับตอนหน้า อย่าพลาด เราขอชวนคุณมาเดินสู่ขั้นต่อไปด้วย ‘การหาไอเดียทำหนัง’